Presentatie Muziekles

Elke Dinsdagmiddag geef ik muziekles op de naschoolse opvang Koningskinderen.
Op de ouderavond van 17 februari heb ik een presentatie gehouden voor de ouders van de kinderen van alle vestigingen van koningskinderen.

Mijn presentatie leek even in de soep te lopen toen mijn laptop vlak voordat ik werd aangekondigd besloot niet meer mee te doen. Dus de (kecke!) powerpoint waar ik 3 middagen aan gewerkt had kon ik dus vergeten.

Ben je benieuwd hoe ik mij hier uit red? :

Stage Zang

En weer een leerzame stagedag is achter de rug. Wat leer ik veel van de lessen die ik nakijk op mijn laptop! (heel confronterend ook)

Deze les heb ik 'everybody love's my baby' met de 2 havo klassen gezongen. Dit ging op zich prima (zal ik laten zien hieronder) maar ik heb een paar ontzettende denkfouten gemaakt!

De eerste 2 partijen had ik te kort aangeleerd. Ik dacht 2X 'ba-by cares for, my ba-by cares for' en dan komt 'my baby cars for only me' (baslijn dus) maar dat was dus 1 zin te kort!

Toen kwam het stukje 'baby just, baby just, baby just cares for' ook dit stukje had ik 2 + 1 aangeleerd. Dus eigenlijk was dat tot hier geen probleem.
Hieronder staat het filmpje waarin te zien is dat ik de jongens de 'baslijn' laat zingen en de vrouwen zingen de andere partij. Dit deed ik bewust gescheiden omdat het duidelijk te merken was dat de heren moeite hadden met het zuiver zingen van de partij en veel dames zongen de partijen veel te laag (zoals ik voordeed als mannenstem).

De vrouwen pikken het heel snel op doordat ze in een groep zingen. Nu horen ze allemaal dat ze gewoon op hun eigen hoogte kunnen zingen. De mannen daarentegen.. Het lukte mij niet om hun deze partij juist te laten zingen. Ik zou zeggen luister even en let vooral niet op hoe ik hier een fout maak door op de 1 en 3 mee te klikken (waar is de swing dan maarten?..)



Ok, ik wist even na het voor en nazingen niet wat ik nog meer kon doen, dus ik heb de partijen omgedraaid. Het einde van de partij die de heren kregen was nog niet helemaal duidelijk of ze vonden het moeilijk, maar! toch het klonk beter.



Voor volgende week lijkt het mij enigszins handig om eerst de partijen met de juiste lengte aan te leren voordat ik de andere partijen er bij leer. (anders kom je volledig in de knoei..)
Ik neem aan dat dat geen probleem zal zijn. Ik weet in ieder geval dat ik nog veel moet leren, maar ach daarvoor sta je er toch.. 'zucht'

Natuurlijk sluiten we even af met een succes momentje:

Stage Amersfoort

Woensdag heb ik in mijn (inmiddels al weer) 3e lessen met de 2e klassen de ‘Intro’ methode losgelaten om zo mijn eigen creativiteit en enthousiasme in de groep te gooien. Hiervoor heb ik voor de 2e klassers een les voorbereid waarin ik aandacht heb besteed aan grafische notatie (theorie) en zingen (praktijk!).

De 1e klassers hebben volgende week een toets uit de intro methode, deze les zal ik de alle benodigde stof voor de toets met ze nabespreken. de inleiding van deze les heb ik met Ilse nagekeken en volgens ‘the nine events of instruction’ geëvalueerd. Hier kwamen de volgende conclusies uit:

1. Belangstelling wekken;
zoals in mijn filmpje te zien is, hou ik dit erg kort. Ik probeer de aandacht te krijgen door op een centrale punt te gaan staan. Dan zeg ik: ‘goede morgen allemaal’ en ga ik over naar het volgende punt.

2. Leerdoel vertellen;
Het leerdoel is in dit geval de toets die ze volgende week gaan maken. Deze les hebben we de tijd om de stof te herhalen en eventuele vragen te behandelen.

3. Activeren voorkennis;
Ik vertel dat we vorige week de stof voor de toets voor het eerst hebben behandeld.

4. Stimulusmateriaal aanbieden;
Deze les gaan we de opdrachten nabespreken die ze zelfstandig hebben gemaakt. Deze opdrachten bespreken we klassikaal. Waar nodig, zal ik extra uitleg geven.

5. Begeleiden van het leerproces;
Dan kunnen we beginnen met de les.


Ik heb eerlijk gezegd tijdens deze inleiding geen rekening gehouden met de nine events of instruction. Toch zijn ze terug te vinden in mijn instructie en merk ik aan de rust van de klas dat mijn uitleg duidelijk is. Ilse en ik zagen dat ik weinig aandacht besteed aan de eerste 4 punten (het aandeel van de docent). Ik ben van mening dat dat ook niet hoeft. Je kan soms in één zin al 2 belangrijke punten behandeld hebben.

(eens? Oneens? Laat je horen!)

Credo

Laat het eerst duidelijk zijn wat ook alweer de 4 domeinen zijn in muziek:

1. Musiceren: zingen en spelen
2. Vormgeven: improviseren en componeren
3. Presenteren
4. Beluisteren

Ik merk, als ik de Credo's van b.v. José en Kenza lees, dat vooral punt 1 (musiceren) beschreven wordt. Soms zelfs in 3 punten. Dit was ook duidelijk te horen in de les. 'Het gaat om het resultaat'

Natuurlijk is dit belangrijk en moet hier heel veel aandacht aan besteed worden. De leerlingen komen soms/vaak zonder enige ervaring binnen. Ik ben al blij als er 2 of 3 leerlingen in de les een instrument goed kunnen bespelen, en dan maar hopen dat de rest ooit wel eens een piano of gitaar heeft durven aanraken.

Het zingen is een heel ander verhaal dan het spelen, ik heb tijdens mijn vorige stage ervaren dat het met een onderbouw klas echt wel lastig is om gewoon even leuk een liedje te gaan zingen. Misschien komt dit ook wel door het feit dat de leraar nooit met ze zong. 'ik ben geen zanger', legde hij uit..

Wel nu. Misschien wel handig om mijn punten er bij te halen:


1. De leerling is podiumvaardig / bewust van eigen kunnen

Ik heb hierboven al een beetje duidelijk gemaakt dat ik heb gemerkt dat het voor deze doelgroep moeilijk is om zichzelf muzikaal te presenteren. Dit komt denk ik doordat velen hier geen ervaring in hebben opgedaan of onzeker zijn.
Dit is niet alleen terug te zien in muzieklessen maar ook bij b.v. een presentatie van een werkstuk bij andere vakken. Daarom denk ik dat de muziekles uiterst geschikt is om hier aandacht aan te besteden. Niet door het elke les te behandelen, maar door de leerlingen de zogeheten 'succes momenten' te bieden. Daarnaast is het belangrijk om zoals Suzan al eens zei, genoeg op de emotionele bankrekening te storten.
Hierdoor krijgt de leerling meer zekerheid en enthousiasme wat zich kan uiten in meer motivatie en inzet.

2. Brede stijlkennis / Kan klinkende muziek onder woorden brengen.

Het is naar mijn mening heel belangrijk dat de leerling weet wat hij hoort en het onder woorden kan brengen. Niet alleen wat voor stijl het is, maar ook wat speelt er? En wat is de functie van dit instrument? Ik vind dit altijd een mooie aanzet tot het spelen van deze instrumenten. Juist nadat we ernaar geluisterd hebben en de functies hebben besproken. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid om te musiceren en luisteren tegelijkertijd.
Maar dat terzijde. Als de leerling een brede stijlkennis heeft opgedaan, kan hij zichzelf veel beter identificeren. Waar staat die groep eigenlijk voor? Wat is de geschiedenis van die stijl?

3. Eigen smaak / mogelijkheid tot componeren

Wat een mooie overgang om dan te vertellen hoe belangrijk ik de eigen smaak van de leerling vind. Want als je eenmaal weet wat voor stijlen er zijn, kan je veel beter een mening vormen. En als je eenmaal weet wat je leuk vind, is het extra leuk om zoiets zelf te gaan maken.
Ik doel dus op het zelf componeren. De leerling maakt zelf de muziek, verzint, improviseert en kan er later trots op zijn en het wellicht opgenomen meenemen. Iets wat tastbaar is en wordt onthouden dus meegenomen.

4. Ervaring in muziek spelen / zingen

Ook muziek spelen en zingen is uiteraard belangrijk en zou misschien wel op 1 moeten staan (ik heb geen volgorde aangehouden). Het is immers zo, dat zonder deze vaardigheden mijn andere punten moeilijk haalbaar zijn.

Muziek is een vak.

Column

Mijn stelling:

‘Om jongeren te enthousiasmeren moet je ze klassieke muziek laten ervaren, bijvoorbeeld d.m.v zelf musiceren en componeren.’

Veel jongeren hebben bij klassieke muziek bij voorbaat al een negatief vooroordeel. Dit heeft als gevolg dat op het moment dat je in je les over klassieke muziek begint, of een klassieke componist, de leerlingen al snel dicht zullen slaan en een ongemotiveerde houding zullen tonen.

Daar ligt voor de docent de uitdaging om dat moment te ontwijken en de lesstof zo aan te bieden dat de leerlingen zonder vooroordeel klassieke muziek zullen ervaren. Een mooi voorbeeld vind ik de fluitist Greg Pattillo. Hij bespeeld klassieke stukken op een dwarsfluit en voegt hier een extra element bij door te beatboxen. Hierdoor wordt het voor jongeren al veel intressanter om er naar te gaan luisteren. Een kleine stap zou dan zijn om het met de klas met het orginele fragment te gaan vergelijken. Dit is nu leuk om te doen omdat ze al zijn geénthousiasmeerd door de preformance van Greg Pattillo.

Hieronder beschrijft Albert Willem in een artikel van het tijdschrift molblog zijn mening over de preformence van Greg Pettillo die op YouTube is geplaatst. Zijn mening verschilt enigszins met die van mij omdat Albert zich afvraagt of dit wel de juiste manier is om voor jongeren klassieke muziek aantrekkelijker te maken. Hij twijfelt hieraan omdat hij denkt dat de essentie van het klassieke werk dusdanig word aangetast waardoor dat afbreuk doet een het orginele stuk:

http://www.molblog.nl/bericht/Klassieke-muziek-2.0/ 

Hoofdvak Essay

Historisch beeld van muziek op de middelbare school in Nederland:

Het lijkt mij zinnig om het historisch beeld te schetsen vanaf de ontwikkelingen die ontstonden door de nieuwe ideeén van de 2 muziekpedagogen Willem Gehrsen en Ad heerkens. Dit doe ik omdat ik vanaf deze tijd duidelijk kan uitleggen wat er met kunde, kick en kennis wordt bedoeld.

Willem Gehrsen 1885-1971 is begonnen met werken in het onderwijs in 1905 aan de lindegracht in Amsterdam. Deze vioolist en koordirigent is zich naast het werken in het onderwijs steeds meer gaan gerichten naar muziekonderwijs. Tijdens zijn studie; pedagogiek MO, heeft Willem in opdracht van het Nederlands Muziekpaedagogisch Verbond een scriptie geschreven ‘muziek in opvoeding en onderwijs’. Hierin kwam duidelijk naar voren dat de belangrijkste pedagogische stelling van Gehrels was dat het kind allereerst moet leren beleven wat muziek is. Niet individueel door middel van instrumentale lessen, maar in groepsverband, met zingen als uitgangspunt.  Oftewel: Kunde (doen wat je kan en begrijpen wat je hoort) 

Ad heerkens stond op muziekpedagogisch gebied tegenover Willem Gehrsen. Hij gebruikte niet de kunde theorie maar juist de kick (muziek is cool of je gaat er van uit je dak) Over de correctheid van het lesgeven valt nog te twisten. Of je nu werkt vanuit kunde of vanuit kick, beiden theorieén hebben iets gemeen, dat is dat je tijdens je lessen kennis aan het overdragen bent. Dus muziek is van jou en van anderen en je snapt hoe dat zit. Tijdens een goede muziekles komen de 3 bovenstaande aspecten als het goed is aan de orde. Door muziek te maken kom je er meer over te weten en daar kun je een zekere kick van krijgen.

Van 1970  tot c.a. 1980 ontstaat er een nieuwe ontwikkeling in het muziekonderwijs. Een belangrijk onderdeel daarvan is dat muziek een eindexamenvak is geworden. Er werden eisen gesteld aan de kennis van de leerlingen van het voortgezet onderwijs. Maar door de slechte muzieklessen vanuit het bassisonderwijs is dit moeilijk te verwerkelijken en hebben muziekdocenten daar een behoorlijke klus aan.

 Van 1980 tot 2000 zijn de ontwikkelingen in muziek minder positief. Er vinden bezuinigingen plaats waardoor muzieklessen te weinig aan de orde kwam. Dit terwijl de examen eisen gewoon blijven bestaan. Een positieve ontwikkeling is dat de popmuziek een serieuze plek krijgt in het onderwijs. Lesstof wordt aangepast op de intresse van de doelgroep. In het bassisonderwijs ondergaat de kwaliteit van de muzieklessen een positieve ontwikkeling.

 In 2003 zijn er kerndoelen opgesteld voor muziek in de onderbouw vo. Dit waren 6 duidelijke kerndoelen waar de muziekdocenten die werkzaam zijn binnen het middelbaar onderwijs zich aan moesten houden. Even voor de duidelijkheid de kerndoelen op een rijtje:

 Het onderwijs in muziek is erop gericht dat de leerlingen:

·      Vaardigheden verwerven in het uitvoeren en ontwerpen van muziek.

·      Vaardigheden verwerven in het luisteren naar en interpreteren van muziek.

·      Kennis over muzikale aspecten (klankeigenschappen, vormprincipes, functies en betekenissen) verwerven en deze kunnen toepassen.

·      Inzicht verwerven in de rol van muziek in hun persoonlijk leven en dat van anderen.

·      Inzicht verwerven in functies en betekenissen van muziek in de maatschappij.

·      Vaardigheden en kennis op het terrein van muziek verwerven met het oog op beslissingen over vervolgopleidingen, de latere beroepsuitoefening en het maatschappelijk functioneren, met inbegrip van vrijetijdsbesteding.

Dit vind ik duidelijk toetsbare kerndoelen waar iemand die werkt in het middelbaar onderwijs iets mee zou kunnen. Je zorgt aan de hand van deze kerndoelen ervoor dat je in je lessen met een klas gaat musiceren, vormgeven, presenteren en muziek gaat beluisteren. Daarnaast vind ik een goed punt dat er in deze kerndoelen naast kick, kennis en kunde, ook aandacht word besteed aan het inzicht verwerven in de rol van muziek in hun persoonlijk leven en dat van anderen. Laten we niet vergeten dat dat een van de belangrijkste redenen is waarom muziek bestaat en ontstaan is. Ik denk dat in de hedendaagse muzieklessen hier weinig tot geen aandacht aan besteed wordt. Dit heeft een verklaring;

 In 2007 kregen alle kunstvakken van het middelbaar onderwijs 5 leerdoelen. Dit betekend dus dat er algemene leerdoelen opgesteld zijn die op verschillende kunstdisciplines betrekking hebben. Nou wil ik dit plan niet meteen onderuit schoppen, maar waar blijft dan het overzicht in wat er in de lessen behandeld moet worden? Gelukkig zijn er genoeg muziekdocenten die gemotiveerd genoeg zijn om de klassen zoveel mogelijk gevarieerde stof te geven. Maar helaas heb ik ook genoeg voorbeelden gezien van docenten die dat ook helemaal niet zijn. En ik denk persoonlijk dat deze 5 interdisciplinaire leerdoelen daar niet aan meewerken.

 Hoe kan een docent er nu dan voor zorgen dat hij/zij toch een les aanbiedt waarin de belangrijke aspecten wel behandeld worden? 

In het artikel Kick, Kennis en Kunde., van Job ter Steege beschrijft Job kernachtig de 3 dingen die hij het meest relevant vind bij muziek les; Kick, kennis en kunde. ‘ In de ideale muziekles komt alles aan bod.’ Verteld Job. Maar is dit niet veel te omslachtig beschreven? Kunnen wij ons niet beter aan de 4 domeinen houden zoals we in de lessen hebben besproken:

·      Musiceren: zingen en spelen

·      Vormgeven: improviseren en componeren

·      Presenteren

·      Beluisteren

In deze 4 domeinen vind je de 3 K’s van Job weer terug, maar toch is dit naar mijn mening een betere omschrijving van een perfecte les dan kick, kennis en kunde. Dat zijn namelijk punten die in een les voorkomen, of die je probeert te creéren door middel van musiceren, vormgeven presenteren of beluisteren. 

Even een leuk weetje

Muzikanten begrijpen emoties beter

Uitgegeven:	5 maart 2009 13:17
Laatst gewijzigd:	5 maart 2009 13:17 www.nu.nl

 

EVASTON - Mensen die muzikaal getraind zijn, kunnen beter emoties in geluid herkennen. In muziek, maar ook in alledaagse gesprekken.

Hoe vroeger de muzieklessen zijn begonnen en hoe meer oefening de muzikant heeft gehad, hoe beter hij is in het herkennen van gevoelens in klanken. Aldus hersenwetenschappers van Northwestern University.

Muzikanten en niet-muzikanten kregen korte fragmenten van babygehuil te horen, terwijl hun hersenactiviteit werd gemeten. De hersenen van de muzikanten bleken sneller en preciezer te reageren op dit geluid.

Dyslexie

Opvallend is dat dit soort emotionele informatie juist slecht wordt verwerkt door mensen met dyslexie of autisme. De onderzoekers denken dan ook dat deze mensen baat zouden kunnen hebben bij muziekles.